Interview met René Jansen over drijfveren en organisch samenwerken - Ambtenaar 2.0

  • feb 2012
  • Rene
  • ·
  • Aangepast dec 2013
  • 2362
Winksels

Davied van Berloo interviewde mij over nieuwe vormen van samenwerken en organiseren:

Organisaties worden organismen. Een interview met René Jansen

Dinsdag had ik mijn derde interview in de serie over de toekomst van de overheid met René Jansen, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en eigenaar van het bedrijf Winkwaves. Het gesprek is opgenomen op video en uitgetypt. Hieronder vind je mijn samenvatting.

In de netwerksamenleving is alles met iedereen verbonden in één organisch geheel. Organisaties en samenlevingen zijn steeds minder te sturen. Hoe speel je desondanks een rol en bereik je daarin je doelstellingen? Die verandering vraagt om lenige organisaties waarin iedereen betrokken wordt en bijdraagt aan gezamenlijke waarden. Sociale software biedt daarvoor een platform en draagt zo bij aan de verandering van organisaties.

De wet van behoud van energie

Wanneer zijn mensen bereid om mee te doen, om iets van zichzelf te laten zien, om ergens energie in te steken? Het antwoord daarop is heel simpel: als ze merken dat hun bijdrage ertoe doet. Ze denken: Als ik hier energie in steek, blijft die energie behouden? Het gaat over de drijfveren van mensen. Ik noem het de wet van behoud van energie.

Begin jaren negentig dachten we over IT in termen van informatiemanagement, automatisering en informatisering. Het doel was optimalisatie en stroomlijnen. Vervolgens kwamen de jaren nul, de periode van webisering. Het internet zorgde voor transparantie: het maakt ineens niet meer uit waar je zit. Daardoor kon je ketens op een andere manier inrichten, tot op globaal niveau.

Momenteel, in de jaren tien, zien we de sociale-mediaficering. Dat gaat over het verbinden van mensen. Iedereen is met iedereen verbonden. Maar die ontwikkeling gaat nog verder, naar een samenleving waarin niet alleen iedereen met iedereen verbonden is, maar waarin alles ook van elkaar afhankelijk is geworden. Het is één organisch geheel geworden, een complex en onvoorspelbaar geheel.

De lenige organisatie

Deze ontwikkeling is zichtbaar op het niveau van samenleving en op het niveau van de organisatie. Nu redeneren mensen vaak vanuit de metafoor van de machine, met mensen als radertjes in een systeem. Dat gaat door internet en sociale software steeds minder op. Door het communicatiesysteem te veranderen, verander je eigenlijk de samenstelling van de organisatie.

Je kunt zo'n organisatie of samenleving vergelijken met het weer: daar zit een enorme complexiteit in omdat alles met elkaar samenhangt en continu verandert. Dat is niet een systeem dat je kunt aansturen. Zo'n verantwoordelijkheid kun je niet meer op je nemen. Je moet je daarentegen afvragen: wat is mijn rol in dat geheel, in die hele ecologie waar ik een onderdeel van ben?

De uitdaging is om samen met andere partijen op te trekken om gezamenlijke doelen te bereiken. Regels en structuren werken prima voor basisprocessen, maar wat een organisatie onderscheidend maakt en doet overleven, wordt bepaald door hoe ze omgaat met uitzonderingssituaties. Als jij een lenige organisatie kunt zijn, dan kun je meebewegen met die veranderingen en ben je beter voorbereid.

Droom

Daartoe moet je wel weten wat je wil bereiken. Wat is je droom? Welke waarden streef je na? Vervolgens kun je met medewerkers daarover in gesprek gaan: wat kun jij doen om die droom waar te maken? Op die manier worden mensen betrokken en kunnen ze het relateren aan hun dagelijks werk: de wet van behoud van energie. Innovatie, nadenken over hoe dingen beter kunnen, is een verantwoordelijkheid die bij iedereen ligt immers.

Het is belangrijk dat mensen, in organisaties en in de samenleving, kunnen bijdragen aan het grotere geheel en hun rol daarin hebben. Dat helpt voor de slagkracht van de overheid en het gevoel van verbondenheid. Door social software in te zetten kun je dat effect bereiken en dus efficiënter werken. Maar ja, als je op die manier gaat werken, dan zul je ook met veel minder ambtenaren toe kunnen.

Links naar: Het Videointerview,de samenvatting en de volledige tekst van het interview.

Sorry! We're under maintenance.

http://ambtenaar20.ning.com/video/interview-ren...