Winksels Archief
  • 1160
  • 0
  • 0
  • 2

Betrokken

Mark
Rene
Monique

Kennisdelen: wat kun je leren van autisme?

Tijdens ons kenniscarnaval ter ere van Winkwaves +5 gaf Irene, samen met onze nieuwe stagiaire Charlotte van der Laag, een workshop over autisme. Charlotte begeleidt een aantal middagen per week Floor*, een autistisch meisje van zes. Toen zij in ons kennismakingsgesprek hierover vertelde, vielen mij de frappante overeenkomsten met online kennisdeling op. Kijk bijvoorbeeld eens naar deze lijst met veelvoorkomende kenmerken, van de Nederlandse Vereniging voor Autisme:

  1. Veel alleen zijn of zich terugtrekken.
  2. Geen of weinig spontaan contact, behalve om eigen behoeften over te brengen.
  3. Geen wederkerigheid in contact.
  4. Moeite om een gesprek te beginnen en te onderhouden.
  5. Symbolisch taalgebruik en humor letterlijk nemen.
  6. Moeite met interpreteren van lichaamshoudingen en gezichtsuitdrukkingen.
  7. Moeite hebben om te reageren op een manier die bij de situatie en de persoon past.
  8. Beperkte interesses.
  9. Geobsedeerd bezig zijn met bepaalde voorwerpen, onderwerpen of hobby’s.
  10. Moeilijk tegen verandering kunnen.
  11. Zich vastklampen aan bepaalde gewoontes en routines.
  12. Beperkingen in de verbeeldingskracht.
  13. Moeite om informatie te verwerken en situaties in te schatten.
  14. In paniek raken als er een detail verandert.
  15. Rigide denkpatroon.
  16. Angsten.

Als je niet beter wist, zouden zeker de eerste acht zo over gedrag in online omgevingen kunnen gaan. Met die gedachte in ons achterhoofd hebben wij onszelf vervolgens de vraag gesteld: wat kunnen we leren voor online kennisdeling en samenwerking binnen organisaties, van de strategieën die Charlotte gebruikt om Floor te betrekken bij de wereld om haar heen? Wij kwamen tot een viertal mogelijk interessante toepassingen.

Kopieer gedrag van anderen

Als je zelf niet goed weet hoe iets werkt, is het kopiëren van het gedrag van anderen een goede start. Dat is wat Floor doet als ze 'speelt': ze imiteert het spelen van anderen. Tip: Maak vooral zichtbaar wat anderen doen in de online omgeving. En wees niet bang om zelf het gedrag van anderen te kopiëren. Zolang je nog niet zo goed weet wat je ermee aan moet, is kopiëren een goede strategie om te leren.

Vind de juiste beloning

In de beroemdste film over autisme, Rain Man, zien we Dustin Hoffman constant alles tellen. Tellen boeit hem, maakt hem rustig. Dit gedrag is ingegeven door persoonlijke motivatie. Ook in online omgevingen zijn er mensen die vanuit zichzelf van alles delen, en inderdaad soms eerder afgeremd moeten worden dan aangemoedigd. De meesten hebben echter die drang tot delen beduidend minder. Dan is beloning de manier om niet-vanzelf komend gedrag te stimuleren. Bij Floor werkt belonen met lekker eten een stuk beter dan het uitdelen van stickers. Welke vorm van beloning werkt voor jou? Hoe zou jij anderen kunnen belonen?

Creëer een ontspanningsruimte

Soms weet je het allemaal even niet meer. Loopt de stress teveel op, en voel je je overweldigd door de indrukken van buiten af. Van autisten is bekend dat ze bijvoorbeeld extreem gevoelig kunnen zijn voor bepaalde geluiden of fel licht. Maar ook een nieuwe omgeving kan dusdanig verstoren dat de stress oncontroleerbaar toe slaat. Met woord en gebaar zijn ze op zo'n moment onbereikbaar. Een ruimte om even alleen te zijn en bij te komen, is dan essentieel. Op de school die Floor bezoekt, is een time out room, in vreemde omgevingen biedt de toilet een klein kamertje dat altijd min of meer hetzelfde is en waar ze niet gestoord wordt. Welke ontspanningsruimte heb jij in je organisatie? Hoe zou je online een dergelijke ruimte kunnen inrichten?

Bied passende feedback voor het leerproces

Tubes uitknijpen, sleutels omdraaien, deuren openen - allemaal zaken die Floor zo onder de knie had. De directe relatie tussen handeling en uitkomst, leverde nauwelijks problemen op. Leren schommelen echter kostte haar een jaar. De angst voor het onbekende, het bedreigende van de beweging en het gebrek aan mogelijkheden voor controle, moesten stap voor stap overwonnen worden. Je overgeven aan de ander die duwt, begrijpen wat het effect van je eigen bewegingen is op de snelheid waarmee je schommelt, dat zijn elementen die niet zo snel zijn aan te leren. Hoe is de feedback georganiseerd in jouw online omgeving? Kunnen mensen zich direct een voorstelling maken van het te verwachten effect van een handeling die ze doen? Durven mensen risico's te nemen, omdat de verwachte meeropbrengst opweegt tegen de inspanning van het moment?

Wat we niet kunnen leren

De ernst van autisme en het enorm verstorende en beperkende effect van de ziekte op de autist en haar directe omgeving, willen we op geen enkele wijze bagatelliseren. Als metafoor helpt autisme ons op een andere manier te kijken naar ons online gedrag. Maar er is heel veel wat anders is. Zo is het voor een autist moeilijk, zo niet onmogelijk, het gedrag aan te passen. Dat is bijvoorbeeld zichtbaar in de 'grapjes' die Floor maakt. Als zij iets doet, waarom de eerste keer gelachen wordt, kan dat het begin zijn van een schier oneindige herhaling van de grap, tot ver voorbij het punt waarop het nog grappig is.

Autisme is een metafoor voor ons gedrag in de online omgeving. Het is niet wat we massaal zijn. Sterker nog, de huidige trend van Nextopia, altijd in blijde verwachting van The Big Next Thing, is juist voor autisten de hel. Op de consequenties van Nextopia voor kennisdeling komen we binnenkort terug.

*Om wille van de privacy is de naam van Floor gefingeerd

Reacties

Plaats als eerste een reactie

Wij maken gebruik van cookies voor onze service. Bezoek je onze website dan ga je akkoord met de cookies.