De toekomst? Best belangrijk...

  • dec 2010
  • Mark
  • 1030
Winksels Archief

Soms kan een mens opgewonden raken van de meest simpele inzichten. Mij overkwam het vanmorgen toen ik me realiseerde wat de implicaties zijn van het inzicht dat mensen samenwerken als ze een toekomst delen.

Op het persoonlijke vlak roep ik al langer dat 'de toekomst' de voetbal is van een gezonde relatie: de bruiloft, kinderen, een huis, de vakantie van komend jaar; relaties draaien op het praten over later, meer nog dan over het herbeleven van het verleden. Zonder gedeeld verleden kan je prima de toekomst in, zonder ideeën bij een gedeelde toekomst loop je geheid vast.

Toekomst of doelstelling?

René, Hans en ik delen een droom die we ooit benoemd hebben als 'het mooier maken van de wereld door het ontwikkelen van goed gereedschap voor kenniswerkers'. Als toekomstvisie biedt het weinig houvast aan mensen die niet onmiddellijk aanvoelen wat we bedoelen. Als je meer mensen aan je wilt binden, moet je je toekomstbeeld concreter formuleren. Pas als mensen begrijpen waarheen je wilt, kunnen ze hun eigen bijdrage leveren. Dat geldt voor organisaties, maar ook bijvoorbeeld voor teams.

De toekomst moet echter ook weer niet te concreet worden. Zo fietste ik ooit met een studievriendin naar Kopenhagen. Ik gaf aan dat we bij het volgende café dat we tegenkwamen een kop koffie konden nemen. Maar het volgende café had, vond ik, niet de juiste sfeer en zonder iets te zeggen reed ik verder. Dat leidde uiteindelijk tot een ruzie. Ik zocht naar iets dat voldeed aan mijn verwachtingen, zij naar koffie en even bijkomen. Wat haar vooral stak was dat we zomaar verder reden. De toekomst van het volgende café - ja prima. Maar de toekomst van het volgende café met de juiste sfeer - dat is geen toekomst meer maar een specifiek doel.

Vakantiebestemming

Mensen kunnen met verschillende doelstellingen een toekomst delen. Zo is de vakantiebestemming uiteindelijk niet het doel, maar een toekomst waarin de vakantiegangers de eigen doelstellingen kunnen verwezenlijken: boeken lezen, lekker samen zijn, 's avonds de disco, even niet het gedoe thuis, cultuur en/of natuur snuiven, etcetera. Ook in het leven van professionele teams hoeven leden niet de doelstellingen van het team te delen, als het samenwerken maar bijdraagt aan de eigen individuele doelstellingen, zoals Belia van der Berg in 'Net het echte leven' aantoont (het boek of online het hele proefschrift).

Een 'goede' toekomst biedt een perspectief aan mensen hoe ze persoonlijke doelstellingen in samenwerking met anderen kunnen realiseren. Een 'goede' toekomst verbindt het persoonlijke met het gezamenlijke. Een goede toekomst is vager dan een doelstelling, maar concreter dan 'een mooiere wereld'. Wij hebben voor komend jaar onze doelstellingen geformuleerd. De uitdaging is nu nog ze tot een toekomst te maken. Een toekomst waaraan iedereen wil meewerken.