Kenniscafe 3.0 in teken van toegankelijkheid

  • feb 2013
  • 2039
Winksels

Op een besneeuwde zondagmiddag interviewde ik Mark Schoondorp, de ontwerper van het Kenniscafé en mede-oprichter van Winkwaves. Het Kenniscafé is software van Winkwaves voor online kennisdeling, samenwerking en communicatie tussen en binnen organisaties. De eerste versie van het product is door Winkwaves ontwikkeld in 2006. In 2008 presenteerde het Haagse bedrijf een nieuwe versie. Het Kenniscafé wordt inmiddels ingezet bij vele organisaties, van ziekenhuizen tot banken en van multinationals tot overheden. Onlangs vernam ik dat het bedrijf werkt aan een opvolger van het Kenniscafé. Tijd dus voor een goed gesprek.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen. Er doen geruchten de ronde dat jullie werken aan een opvolger van het Kenniscafé. Klopt dat?

We zijn inderdaad inmiddels begonnen aan een nieuwe versie van het Kenniscafé. Met behoud van de bestaande functionaliteiten zullen we dit voorjaar een 3.0 versie in de markt zetten.

Ik begreep dat jullie altijd doorontwikkelen aan het Kenniscafé. Wat maakt deze versie tot een 3.0 versie?

Sinds 2008, toen we Kenniscafé als opvolger van Stage lanceerden, hebben we inderdaad niet stil gezeten. Eens in de drie maanden konden onze klanten rekenen op een uitbreiding van de mogelijkheden in het Kenniscafé. De structuur van de site is in al die tijd wel uitgebreid, maar nooit herzien. We hebben dus steeds voortgebouwd op het bestaande. Nu nemen we de tijd om, met alles wat we in de afgelopen vijf jaar hebben toegevoegd, een nieuw ontwerp te maken. Hoe willen we anno 2013 alle informatie en mogelijkheden structureren die inmiddels in het Kenniscafé aanwezig zijn? Aangezien deze herstructurering impact heeft op de gebruikersinteractie, presenteren we haar als meer dan een reguliere update.

Een nieuw ontwerp van het product levert vaak nogal wat onrust op bij gebruikers. Waarom nemen jullie dat risico? Is het zo hard nodig?

Daar heb je een goed punt. Is het zo hard nodig? Als je kijkt naar de interface nu en de reacties van nieuwe gebruikers die we krijgen, hadden we zeker nog wel even vooruit gekund. Tegelijkertijd ontvingen we wel signalen dat de mobiele beleving niet geweldig was. Sommige partners vonden dan ook dat we een app moesten ontwikkelen. Maar eigenlijk geloofde bij Winkwaves niemand echt in de levensvatbaarheid van een app voor ons product. Praktisch gesproken is het al lastig om voor iedere klant en voor ieder device een app aan te bieden. Je praat dan over een enorm scala aan variaties. En enkel iets voor bijvoorbeeld de iPhone ontwikkelen - daarmee kan je bij bedrijven ook niet aankomen. Als ontwerper had ik bovendien een fundamenteler bezwaar tegen een app. De echt goede apps zijn ontworpen voor een specifiek gebruik. Die focussen zich op een bepaalde taak en ondersteunen die op een briljante wijze, zoals Instagram. Zodra je dienst echter veel meer omvat, welke focus moet je dan in de app brengen? Moet je dan sommige dingen niet in de app aanbieden, met de aanname dat mensen nu eenmaal niet alles willen doen op hun smartphone?

Maar ik kan me voorstellen dat mensen op hun mobiel vooral de stroom van updates willen bekijken?

Als je bij een klant zit te wachten tot zij je komt ophalen, dan wil je misschien wel even vlug zoeken naar een document dat je nog had beloofd te reviewen. Dus je moet ook kunnen zoeken. En je moet een bericht kunnen aanmaken. En waarom zou je op je smartphone niet je profiel willen bijwerken? Het maken van een foto van jezelf is veel makkelijker met een smartphone dan met je laptop. Daarom vonden we dat als we iets echt goeds wilden doen voor mobiel, dan moest het direct via de site zelf. Geen apps dus.

Wat dan wel? Een eigen mobiele site ernaast?

Nee, die route hadden we al eerder afgeschoten. Nu een voor mobiel, straks een voor tablets en dan in de toekomst? Een voor koelkasten? Vergis je ook niet dat iedere klant uiteindelijk haar eigen site heeft. Met iedere variant die je ernaast zet, verdubbel je het onderhoud met een veelvoud. Nee, Kenniscafé moet van en in zichzelf geschikt zijn voor al die verschillende omgevingen. Met de moderne webtechnologieën en -standaards als HTML5 en CSS3 ligt dat nu, anders dan in 2008, ook binnen handbereik. Veel partijen zijn op dit ogenblik bezig hun sites, zoals dat heet, responsief te maken. Daarbij ontwerp je niet voor het scherm waarop je informatie getoond wordt, maar begin je aan de andere kant. Hoe kan ik de informatie dusdanig structureren dat, ongeacht de grootte van het scherm, de kern altijd direct zichtbaar is? Hoe bied ik alles buiten de kern vervolgens dusdanig aan dat het wel aanwezig is, maar de kern niet in de weg zit?

Dat klinkt vrij abstract. Wat merk ik daarvan als gebruiker?

Weinig, als het goed is. Of misschien ook wel heel veel. Wanneer het ons lukt om, ongeacht de grootte van het scherm en de haast die je hebt, jou de informatie te tonen die je nodig hebt, is dat goud waard.

Is dat de reden dat jullie het Kenniscafe herontwerpen? Om mensen beter te ondersteunen in het filteren van informatie?

Dat heb je goed gezegd. Ik las onlangs het boek van Gertner over de Bells Lab. Wat me daarvan is bijgebleven is, hoe simpel het ook klinkt, ze in dit beroemde lab niet bezig waren goede ideeën te vinden, maar goede problemen. Wat zijn de juiste problemen om op te lossen? Neem gebruiksvriendelijkheid - ik geloof niet dat dat een goed probleem is. Zolang mensen bereid zijn om voor een smsje heel vaak op 1 t/m 9 te tikken om met elkaar hele gesprekken te voeren, is gebruiksvriendelijkheid voor mij geen essentieel probleem. Niet dat het niet belangrijk is, maar mensen willen er weinig voor betalen. Hoe mensen over afstand en tijd met elkaar verbonden kunnen blijven - dat bleek wel een goed probleem te zijn. Wat zijn de goede problemen in het domein van kennisdelen en samenwerken binnen en tussen organisaties? Dan staat information overload zo ongeveer wel bovenaan. Dat, en paradoxaal genoeg, het probleem om mensen online en in het netwerk te krijgen. Dat laatste heeft te maken met vertrouwen, met ingesleten patronen en met gebrekkige ondersteuning door veel van de huidige software. Je kunt je voorstellen dat als deze obstakels zijn genomen, het probleem van informatie overload alleen maar groter wordt. Daarmee is het waarschijnlijk de grootste uitdaging van social software. En ja, om daarop voorbereid te zijn, is het noodzakelijk om de interface van het Kenniscafé grondig te herzien.

Wat zullen de belangrijkste veranderingen zijn waarmee gebruikers te maken krijgen?

De nieuwe versie wordt toegankelijker. Niet alleen voor verschillende apparaten, maar ook in de eenvoud van wat je ziet. We brengen meer hiërarchie aan in de mogelijkheden die we aanbieden. Een minder ervaren gebruiker leiden we op een logische wijze naar de belangrijkste opties. Terwijl voor de ervaren gebruikers de hele rijkdom aan mogelijkheden nog steeds beschikbaar is. Tevens streven we ernaar het Kenniscafé toegankelijker te maken voor mensen met een (visuele) beperking. Per slot van rekening is het Kenniscafé bedoeld als goed gereedschap voor kenniswerkers. Dan kun je mensen niet buiten sluiten.

Tot nog toe heeft iedere versie haar eigen naam gehad. Eerst Stage, toen Kenniscafé. Krijgt de nieuwe versie ook een eigen naam?

Dat ligt zeker in de lijn der verwachting. Ook omdat we langzaam maar zeker steeds meer met partners werken die ons product verkopen. Dan is een internationaal beter lopende naam dan Kenniscafé wel zo handig.

Wil je de naam ook al verklappen?

Wie zegt dat we haar al hebben? Kom op 28 februari naar ons evenement in Den Haag en je hoort haar. Je ziet dan gelijk ook de eerste preview van onze nieuwe versie.

Dat lijkt me top. Tot dan!